voorkom overmatige stress en angst bij je hond tijdens het dierenartsenbezoek

Veel hondeneigenaren zien toch wel een beetje op tegen een dierenartsenbezoek vanwege het gedrag van hun hond. De hond blaft, jankt, joelt, valt uit naar andere honden, plast of poept in de wachtkamer, moet met vereende krachten de behandelkamer in gesleurd worden en in de behandelkamer stuitert hij óf de hele ruimte door, óf laat hij de behandeling als een bibberend hoopje ellende over zich heen komen óf vertoont hij agressie naar de dierenarts. De honden die een bezoek aan de dierenarts als een leuk uitstapje ervaren en zich onbezorgd gedragen zijn behoorlijk in de minderheid!

Dat een hond liever niet naar de dierenarts gaat is logisch. Hij hoeft er in principe alleen naartoe als er iets aan de hand is. Zijn ervaringen daar zijn dus vaak voornamelijk niet leuk. (net zoals de meesten van ons de tandarts niet als een plezierig uitje ervaren)

Wanneer een hond gespannen is (zoals bij de dierenarts) reageert hij sneller en heftiger dan wanneer hij ontspannen is. Dit wordt veroorzaakt door de zgn ‘stresshormonen’. Hier kan je hond niets aan doen, dat is fysiologische reactie.
Waar wel wat aan gedaan kan worden, is de hoeveelheid spanning die je hond opbouwt. Hoe meer spanning, hoe heftiger de reacties van je hond zullen zijn. En hoe meer spanning de hond gevoeld heeft tijdens het dierenartsenbezoek, hoe moeilijker hij het volgende dierenartsenbezoek zal gaan vinden.
Als hondeneigenaar (en ook als dierenarts(assistente)) heb je heel veel invloed op hoe de hond het dierenartsbezoek ervaart en zich als gevolg daarvan gedraagt.

Allereerst geeft onvoorspelbaarheid (niet weten wat er gaat komen) stress. Door een hond thuis in zijn vertrouwde omgeving de oefening “aanraken” aan te leren, kun je hem bij de dierenarts informatie verschaffen over wat hij/zij gaat doen. Dit neemt de onvoorspelbaarheid wat weg. Deze oefening moet op een belonende manier worden aangeleerd, op een manier dat de hond ontspannen kan blijven. Wanneer je dit thuis geregeld doet, zal hij het herkennen als hij bij de dierenarts onderzocht moet worden.
Daarnaast is het staan op een verhoging (tafel) niet voor iedere hond iets wat geregeld voorkomt. Sommige honden hebben echt hoogtevrees en vinden het vreselijk op een tafel te staan. Door je hond als pup af en toe op een verhoging te zetten en hem daar lekkers te geven kun je dit probleem voorkomen. Honden die al hoogtevrees hebben kun je aan hoogtes laten wennen, door van laag naar steeds hoger te gaan, weer gepaard met hele lekkere of leuke dingen, zodat er echt een associatie wordt gelegd tussen hoogte en iets heel fijns. Gebruik nooit dwang, en blijf onder de angstgrens van je hond. (hij mag dus géén angst vertonen) Als je hond echt veel last van hoogtevrees heeft, vraag dan aan je dierenarts of hij/zij hem op de grond wil onderzoeken.
Hoe langer je hond moet wachten in de wachtkamer, hoe meer spanning hij op zal bouwen. Drukke open spreekuren zijn enorm stressvol voor honden (én andere dieren!). Honden moeten verplicht dicht op  elkaar zitten, en kunnen door de stress naar elkaar gaan dreigen. Hierdoor loopt de spanning in een snel tempo op. Puppy’s doen tijdens een druk spreekuur al vaak hun eerste nare ervaring op met andere honden, omdat ze met de stress en spanning van andere honden te maken krijgen. Als daarna de dierenarts hem ook nog pijn doet, bijv. met het plaatsen van een chip, dan is de dierenarts al heel snel iets wat hij niet leuk vindt.
Ga dus bij voorkeur niet naar open spreekuren, maar maak een afspraak.
Als er andere honden in de wachtkamer zitten die dreigen naar jouw hond, of je eigen hond dreigt erg naar andere honden, neem dat zoveel mogelijk afstand van de andere honden. Wacht desnoods buiten. Laat honden niet snuffelen bij andere honden. Ten eerste weet je niet waar de andere hond voor komt; het kan zomaar iets besmettelijks zijn, en ten tweede kunnen honden door de stress en/of pijn anders reageren dan normaal en agressie vertonen, ook al doet ie dat anders noooooit. (laat honden trouwens ook niet met hun neus in een kattenreisbak snuffelen, want ook katten hebben bij de dierenarts stress en kunnen flink uithalen als er ineens een grote neus naar binnen komt terwijl ze geen kant op kunnen)
Wanneer je hond bij je komt om steun te zoeken, geef die dan gerust aan je hond. Mensen zijn heel lang bang geweest om hun hond te ‘belonen’ voor angstgedrag. Door je hond te steunen zal hij zich juist veiliger voelen waarmee je de angst kunt verminderen. Als een kind bang is en hij klampt zich aan je vast, zal zijn angst niet minder worden als het negeert of wegduwt. Juist door het bij je te nemen zal hij veiligheid voelen. Dit geldt ook voor honden.
Angst- of stressgedrag mag nooit gestraft worden. Angst is een emotie, en wordt sterker als daar met straf op gereageerd wordt. Je hond zal alleen maar angtiger of gespannener worden wanneer hij gestraft wordt.
Ik maak heel vaak mee dat honden blaffen of janken in de wachtkamer en hun eigenaren proberen van alles om de hond stil te krijgen; stemcorrecties, er wordt een ruk aan de riem gegeven, in enkele gevallen krijgt de hond zelfs een klap op z’n kop. In geen van de gevallen wordt het gedrag minder, sterker nog; het verergerd alleen maar. Het enige effect wat bereikt wordt, is dat de spanning in de hond toeneemt. Dit werkt dus averechts. (Helaas is het dan ook in bijna alle gevallen zo, dat wanneer de hond dan toch even stil en rustig is, de hond niet hoort dat hij nu juist braaf is….)

Geef een hond bij de dierenarts geen commando’s die hij heel erg moeilijk uit kan voeren. Bijvoorbeeld, je zit naast een grote hond die lelijk doet naar jouw hond. Als je dan van je hond vraagt om te gaan liggen, dan is dit heel erg moeilijk voor je hond, omdat hij zich liggend wel heel erg kwetsbaar maakt. Hij moet wel heel veel vertrouwen in de situatie hebben, wil hij dit durven. Bovendien zijn er bij de dierenarts zoveel afleidende prikkels dat het erg moeilijk is om een commando op te volgen, ook al kan hij dit thuis goed.

Als je hond naar binnengeroepen wordt, dan zou de dierenarts je hond even de tijd moeten geven om de omgeving te bekijken en niet direct op hem af te lopen. Eerst even naar je verhaal luisteren waarvoor je komt, terwijl er nog geen aandacht aan de hond wordt geschonken (tenzij je hond zelf actief contact maakt). De dierenarts zou niet recht op de hond af moeten lopen, maar de hond uit moeten nodigen om bij hem/haar te komen. Bij erg angstige(agressieve) honden moet oogcontact vermeden worden. Na een rustige begroeting met de dierenarts vertel je je hond dat de oefening aanraken  komt, waarna de dierenarts in een opbouwende manier de hond gaat onderzoeken. Als eigenaar kun je de hond ondertussen vertellen dat hij het goed doet. Als hij agressie vertoont, dan kun je hem proberen te kalmeren (je beloont hem daarmee niet, het enige wat voor hem op dat moment belonend werkt is als de dierenarts afstand houdt of maakt a.g.v. zijn agressie, want dát is wat hij wil op dat moment).
Richt vooral je aandacht op het gedrag wat je hond goed doet en laat hem dat dan weten, i.p.v. alleen maar te reageren als hij ongewenst gedrag vertoont.

Wanneer een dierenarts een behandeling die erg pijnlijk is minder pijnlijk kan maken door voor de behandeling een pijnstiller of een plaatselijke verdoving te geven, of zelfs een roesje, dan kunnen er een hoop traumatische ervaringen worden voorkomen bij de hond. Uiteraard moet hier de mogelijkheid voor zijn, dat is niet altijd het geval.

Wanneer een hond een nare ervaring heeft opgedaan bij de dierenarts, dan zou het heel effectief zijn om snel weer met hem een dierenartsenbezoek te plannen, die alleen maar leuk is. Dus alleen een koekje en een aai halen bijvoorbeeld. De emotie die de hond voelde toen je de praktijk verliet, blijft namelijk hangen. Als er tegenover nare ervaringen ook leuke ervaringen staan, dan zal je hond minder moeite met de dierenartsenbezoekjes hebben, dan wanneer het alleen maar naar of iets minder naar is..

Over Hondenschool Ruby

kynologisch instructeur, kynologisch gedragstherapeut en paraveterinair
Dit bericht werd geplaatst in dieren en gedrag. Bookmark de permalink .